|

Uzupełniający podział majątku – co to znaczy i kiedy można go zastosować?

Podział majątku wspólnego po rozwodzie często wydaje się ostatecznym zamknięciem spraw finansowych między byłymi małżonkami. W praktyce jednak zdarza się, że nie wszystkie składniki majątku zostają uwzględnione w pierwszym postępowaniu – czy to z powodu braku wiedzy, błędu, czy trudności w ustaleniu wartości określonych przedmiotów. W takich sytuacjach możliwy jest uzupełniający podział majątku, czyli postępowanie pozwalające na ponowne, dodatkowe rozliczenie majątku wspólnego. To rozwiązanie, które pozwala uniknąć niesprawiedliwości i uregulować kwestie majątkowe w sposób kompletny. W tym tekście blogowym wyjaśniamy, na czym polega uzupełniający podział majątku, kiedy można go zastosować i jakie są jego ograniczenia.

Czym jest uzupełniający podział majątku?

Uzupełniający podział majątku to odrębne postępowanie, które dotyczy jedynie tych składników majątku wspólnego, które nie zostały objęte wcześniejszym podziałem. Instytucja ta nie jest wprost uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym – wynika jednak z utrwalonego Orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dopuszczalne jest osobne postępowanie dotyczące pominiętych elementów majątku wspólnego.

Kluczowe jest rozróżnienie między:

  • nowym podziałem majątku – niedopuszczalnym, gdy dotyczy składników, które były już objęte wcześniejszym orzeczeniem,
  • uzupełniającym podziałem majątku – dotyczącym tylko elementów majątku pominiętych lub nieuwzględnionych podczas pierwszego podziału.

Postępowanie uzupełniające ma więc charakter kontynuacji i służy dopełnieniu wcześniej przeprowadzonego postępowania, a nie jego ponownemu otwarciu.

Kiedy można wnioskować o uzupełniający podział majątku?

O uzupełniający podział majątku można wnioskować po prawomocnym zakończeniu wcześniejszego postępowania o podział majątku. Przesłankami, które uzasadniają złożenie takiego wniosku, są przede wszystkim:

1. Nowo ujawnione składniki majątku

Często zdarza się, że jeden z małżonków nie poinformował o wszystkich elementach majątku wspólnego, np.:

  • ukrył środki na rachunkach bankowych,
  • zataił udziały w spółkach,
  • nie wskazał oszczędności lub inwestycji,
  • nie ujawnił określonych ruchomości.

Jeżeli składnik ten należał do majątku wspólnego, a dopiero po zakończeniu postępowania wyszło to na jaw – można wystąpić o uzupełniający podział.

2. Błędy w wycenie lub omyłkowe pominięcie składnika

Często przy podziale majątku małżonkowie skupiają się na nieruchomościach i najważniejszych przedmiotach. Zdarza się, że niektóre składniki – szczególnie te o pozornie niewielkiej wartości – zostają pominięte. Jeżeli miały znaczenie majątkowe, można objąć je późniejszym postępowaniem.

3. Składniki majątku, których wartość trudno było ustalić

W praktyce są to m.in.:

  • premie pracownicze,
  • środki z funduszy inwestycyjnych,
  • dopłaty związane z działalnością gospodarczą,
  • środki na subkontach emerytalnych.

Jeśli wcześniej ich wycena była niemożliwa lub wymagała dokumentów, do których małżonkowie nie mieli dostępu, uzupełniający podział jest właściwym narzędziem.

Procedura uzupełniającego podziału majątku

Wszczęcie postępowania wymaga złożenia wniosku o uzupełniający podział majątku wspólnego do sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia majątku lub ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków.

Co powinien zawierać wniosek?

  • oznaczenie sądu,
  • dane byłych małżonków,
  • wskazanie postanowienia o poprzednim podziale majątku,
  • wyraźne wskazanie składników majątku, które mają zostać objęte podziałem,
  • dowody potwierdzające, że składniki te należały do majątku wspólnego,
  • uzasadnienie wniosku,
  • propozycję sposobu podziału.

Dokumenty, które warto dołączyć

  • wyciągi z rachunków bankowych,
  • odpisy ksiąg wieczystych,
  • umowy nabycia ruchomości,
  • potwierdzenia wartości składników,
  • korespondencję dotyczącą nieujawnionych składników.

Czas trwania postępowania

Postępowanie może trwać kilka miesięcy, jednak jeżeli konieczne jest przeprowadzenie opinii biegłego, może wydłużyć się nawet do kilku lat.

Koszty

  • podstawowa opłata od wniosku – 1000 zł,
  • jeżeli strony składają zgodny wniosek – 300 zł,
  • dodatkowo koszty biegłych i ewentualnych opinii.

Jakie składniki majątku można objąć uzupełniającym podziałem?

W uzupełniającym podziale majątku można rozliczyć wszelkie składniki, które istniały w chwili ustania wspólności ustawowej, ale wcześniej nie zostały uwzględnione. Są to w szczególności:

1. Nieruchomości

  • działki,
  • lokale mieszkalne,
  • nieruchomości komercyjne,
  • udziały w nieruchomościach ujawnione dopiero po podziale.

2. Ruchomości

  • wartościowe przedmioty (złoto, obrazy, kolekcje),
  • pojazdy,
  • maszyny i sprzęty.

3. Oszczędności i środki na rachunkach bankowych

  • konta osobiste,
  • lokaty,
  • rachunki maklerskie,
  • środki zgromadzone w OFE, PPE, PPK, subkontach ZUS.

4. Udziały w spółkach i prawa majątkowe

  • udziały w spółkach,
  • akcje,
  • certyfikaty inwestycyjne.

5. Składniki związane z działalnością gospodarczą

  • środki trwałe,
  • należności,
  • środki finansowe.

Czy uzupełniający podział majątku ma ograniczenia?

Choć instytucja ta jest bardzo użyteczna, istnieją pewne ograniczenia.

1. Brak możliwości ponownego podziału składników już objętych wcześniejszym orzeczeniem

Sąd nie rozpozna ponownie kwestii, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte – nawet jeżeli jedna ze stron uważa, że podział był niesprawiedliwy.

2. Przedawnienie roszczeń związanych z rozliczeniami nakładów

Co do zasady roszczenia związane z nakładami jednego małżonka na majątek wspólny przedawniają się po 6 latach. Jeśli termin ten upłynął, sąd może oddalić roszczenie w tym zakresie.

3. Konieczność wykazania, że składnik istniał w chwili ustania wspólności

Jeśli składnik nie istniał w tym momencie (np. został nabyty już po rozwodzie), nie może być objęty podziałem – nawet jeśli został zapłacony z dawnych, wspólnych pieniędzy.

Kancelaria Radcy Prawnego Opole Podział Majątku

Uzupełniający podział majątku to narzędzie umożliwiające rozliczenie tych elementów majątku wspólnego, które w pierwszym postępowaniu zostały pominięte lub nieuwzględnione z innych powodów. Postępowanie to pozwala na sprawiedliwe zakończenie spraw majątkowych, bez konieczności otwierania całego podziału na nowo. Jeśli podejrzewasz, że w Twojej sprawie nie wszystkie składniki majątku zostały objęte podziałem albo pojawiły się nowe informacje – warto skonsultować sytuację z profesjonalnym pełnomocnikiem – Kancelaria Hilarowicz Opole specjalizuje się w sprawach dotyczących uzupełniającego podziału majątku, który często pozwala uzyskać istotne rozliczenia finansowe nawet po wielu latach od rozwodu.

Podobne wpisy