Czy i kiedy można „cofnąć” pozew rozwodowy — skutki prawne

Decyzja o wniesieniu pozwu o rozwód niemal zawsze poprzedzona jest długim okresem napięć, konfliktów i emocjonalnych rozterek. Zdarza się jednak, że już po złożeniu pozwu sytuacja między małżonkami ulega zmianie. Czasami dochodzi do pojednania, innym razem strony uznają, że rozwód nie jest w danym momencie najlepszym rozwiązaniem – na przykład ze względu na dzieci, kwestie majątkowe albo presję emocjonalną. W takich okolicznościach naturalnie pojawia się pytanie, czy można cofnąć pozew o rozwód i jakie konsekwencje prawne niesie za sobą cofnięcie pozwu o rozwód. Choć instytucja ta jest dopuszczalna, nie zawsze jest całkowicie swobodna i wiąże się z określonymi skutkami procesowymi oraz finansowymi. Warto je znać, zanim podejmie się ostateczną decyzję.

Czy można cofnąć pozew o rozwód?

Tak — cofnięcie pozwu o rozwód jest co do zasady dopuszczalne. Polskie prawo przewiduje możliwość wycofania pozwu aż do momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Oznacza to, że nawet jeśli sprawa jest już w toku, odbyły się rozprawy, a strony składały zeznania, nadal istnieje możliwość rezygnacji z prowadzenia postępowania. Podstawę prawną stanowi art. 203 Kodeksu postępowania cywilnego, który reguluje instytucję cofnięcia pozwu w postępowaniu cywilnym. Przepis ten ma zastosowanie również do spraw rozwodowych, choć – ze względu na ich specyfikę – sąd każdorazowo bada, czy cofnięcie pozwu nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrem małoletnich dzieci. W praktyce oznacza to, że wycofanie pozwu o rozwód jest możliwe, ale nie zawsze automatyczne.

Kiedy można cofnąć pozew o rozwód bez zgody drugiego małżonka?

Kluczowe znaczenie ma moment, w którym następuje cofnięcie pozwu. Cofnięcie pozwu o rozwód bez zgody drugiego małżonka jest możliwe wyłącznie do chwili rozpoczęcia się rozprawy. Po tym etapie cofnięcie pozwu wymaga zgody drugiej strony. Zgoda ta może zostać wyrażona pisemnie lub ustnie do protokołu na rozprawie. Brak zgody współmałżonka sprawia, że sąd nie uwzględni cofnięcia pozwu i będzie kontynuował postępowanie. Warto podkreślić, że zgoda drugiej strony nie jest jedynie formalnością — bywa, że pozwany sprzeciwia się cofnięciu pozwu, zwłaszcza gdy zależy mu na uzyskaniu rozwodu lub rozstrzygnięcia kwestii winy.

Skutki prawne cofnięcia pozwu rozwodowego

Najważniejszym skutkiem cofnięcia pozwu jest umorzenie postępowania rozwodowego. Oznacza to, że sprawa zostaje zakończona bez wydania wyroku rozwodowego, a małżeństwo nadal trwa w sensie prawnym. Cofnięcie pozwu rozwodowego skutki wywołuje również na gruncie finansowym. W zależności od etapu postępowania możliwy jest zwrot części opłaty sądowej. Jeżeli cofnięcie pozwu nastąpi przed rozpoczęciem pierwszej rozprawy, sąd co do zasady zwraca połowę uiszczonej opłaty od pozwu. Po rozpoczęciu rozprawy zwrot opłaty zazwyczaj nie następuje. Istotne jest również to, że cofnięcie pozwu nie zamyka drogi do ponownego wniesienia pozwu o rozwód w przyszłości. Jeżeli relacje małżonków ponownie się pogorszą, każda ze stron może ponownie wystąpić do sądu z nowym pozwem.

Jak wygląda procedura cofnięcia pozwu w praktyce?

Dla wielu osób istotne jest, jak cofnąć pozew rozwodowy w sposób prawidłowy. Procedura nie jest skomplikowana, ale wymaga zachowania określonej formy.

Cofnięcie pozwu może nastąpić:

• pisemnie — poprzez złożenie do sądu pisma procesowego zawierającego jednoznaczne oświadczenie o cofnięciu pozwu,
• ustnie do protokołu — podczas rozprawy przed sądem.

Jeżeli cofnięcie pozwu następuje po rozpoczęciu rozprawy, do pisma należy dołączyć zgodę współmałżonka lub wskazać, że zgoda ta została udzielona ustnie na rozprawie. Sąd bada również, czy cofnięcie pozwu nie zmierza do obejścia prawa, nie narusza dobra małoletnich dzieci oraz czy nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W wyjątkowych przypadkach sąd może odmówić jego uwzględnienia.

Cofnięcie pozwu a mediacja lub pojednanie małżonków – Radca Prawny w Opolu

Bardzo często cofnięcie pozwu o rozwód jest wynikiem mediacji lub próby pojednania małżonków. Mediacja daje stronom przestrzeń do rozmowy w kontrolowanych warunkach i pozwala ocenić, czy istnieje realna szansa na odbudowę relacji. Sąd może również sam skierować strony do mediacji w toku postępowania rozwodowego. Jeżeli mediacja zakończy się porozumieniem, cofnięcie pozwu staje się naturalnym krokiem procesowym. Warto pamiętać, że cofnięcie pozwu nie wyklucza ponownego skierowania sprawy do sądu w przyszłości, jeżeli próby ratowania małżeństwa okażą się nieskuteczne. Kancelaria Hilarowicz w Opolu specjalizuje się w sprawach rozwodowych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania