Fundusz Alimentacyjny 2026 – komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek

Jeżeli drugi rodzic nie płaci zasądzonych alimentów, a ich egzekucja okazuje się bezskuteczna, osoba uprawniona może ubiegać się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W okresie świadczeniowym rozpoczynającym się 1 października 2026 r. istotnie wzrasta kryterium dochodowe – z 1209 zł do 1665 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Maksymalna wysokość świadczenia z funduszu wynosi natomiast 1000 zł miesięcznie na osobę uprawnioną.

Ważne jest jednak rozróżnienie dwóch rzeczy: świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest tym samym co alimenty należne od rodzica. Fundusz stanowi formę pomocy państwa w sytuacji, gdy zasądzonych alimentów nie można skutecznie wyegzekwować. Sam obowiązek alimentacyjny dłużnika nadal istnieje.

Czym jest fundusz alimentacyjny i kiedy przysługuje?

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego mogą otrzymać osoby, które mają ustalone alimenty od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego, np. wyroku sądu, ugody sądowej albo zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, a prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna. Oprócz tego konieczne jest spełnienie kryterium dochodowego oraz warunków dotyczących wieku osoby uprawnionej. Świadczenie nie przysługuje natomiast m.in. osobie uprawnionej, która została umieszczona w pieczy zastępczej, przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe i nieodpłatne utrzymanie albo zawarła związek małżeński.

Nowy próg dochodowy od 1 października 2026 – ile wynosi?

Od 1 października 2026 r. kryterium dochodowe funduszu alimentacyjnego wynosi 1665 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Zmiana dotyczy okresu świadczeniowego od 1 października 2026 r. do 30 września 2027 r. Do 30 września 2026 r. nadal obowiązuje dotychczasowy próg wynoszący 1209 zł. Kwota 1665 zł została oficjalnie ogłoszona w Obwieszczeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 22 stycznia 2026 r. (M.P. z 2026 r. poz. 138). Przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres 2026/2027 zasadniczo uwzględniane są dochody rodziny uzyskane w 2025 r., z uwzględnieniem przewidzianych ustawą zasad dotyczących dochodu utraconego i uzyskanego.

Zasada „złotówka za złotówkę” – jak działa?

Przekroczenie progu 1665 zł nie zawsze oznacza całkowitą utratę świadczenia. Obowiązuje mechanizm „złotówka za złotówkę”. Jeżeli dochód na osobę przekracza ustawowe kryterium, świadczenie zostaje pomniejszone o kwotę tego przekroczenia. Przykładowo: jeżeli dochód wynosi 1715 zł na osobę, próg zostaje przekroczony o 50 zł. Jeżeli przysługujące świadczenie wynosiłoby 800 zł, po zastosowaniu mechanizmu zostanie obniżone do 750 zł. Jeżeli po takim obliczeniu wysokość świadczenia byłaby niższa niż 100 zł miesięcznie, świadczenie nie przysługuje.

Ile wynosi świadczenie z funduszu alimentacyjnego?

Świadczenie wypłacane jest w wysokości aktualnie ustalonych alimentów, jednak nie więcej niż 1000 zł miesięcznie na osobę uprawnioną. Oznacza to, że jeżeli alimenty wynoszą:

• 700 zł miesięcznie – świadczenie może wynosić maksymalnie 700 zł,
• 1000 zł miesięcznie – świadczenie może wynosić maksymalnie 1000 zł,
• 1600 zł miesięcznie – fundusz może wypłacić maksymalnie 1000 zł.

Limit 1000 zł obowiązuje od okresu świadczeniowego rozpoczętego 1 października 2024 r. i wynika wprost z art. 10 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Warunek bezskutecznej egzekucji – jak uzyskać zaświadczenie komornika?

Jednym z podstawowych warunków uzyskania świadczenia jest bezskuteczność egzekucji alimentów. W rozumieniu ustawy egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie udało się wyegzekwować pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących alimentów. Nie oznacza to zatem konieczności całkowitego braku jakichkolwiek wpłat – częściowa egzekucja również może spełniać tę przesłankę. Osoba uprawniona może zwrócić się do komornika prowadzącego postępowanie o wydanie odpowiedniego zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Co istotne, brak zaświadczenia komornika przy składaniu wniosku nie musi przekreślać możliwości uzyskania świadczenia. Przepisy pozwalają w odpowiednich przypadkach na złożenie oświadczenia o bezskuteczności egzekucji, a organ rozpatrujący wniosek może sam wystąpić do organu egzekucyjnego o wymagane informacje. Organ egzekucyjny ma wówczas 14 dni od otrzymania wezwania na przesłanie zaświadczenia.

Do jakiego wieku dziecka przysługuje świadczenie?

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego mogą przysługiwać:

• do ukończenia 18. roku życia,
• do ukończenia 25. roku życia, jeżeli osoba uprawniona uczy się w szkole lub szkole wyższej,
• bez ograniczenia wieku, jeżeli osoba uprawniona posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jak i gdzie złożyć wniosek o fundusz alimentacyjny 2026/2027?

Nowy okres świadczeniowy trwa od 1 października 2026 r. do 30 września 2027 r.

Wnioski można składać:

• od 1 lipca 2026 r. – elektronicznie, w szczególności przez portal Emp@tia,
• od 1 sierpnia 2026 r. – w formie papierowej w urzędzie gminy lub miasta albo w jednostce wyznaczonej do realizacji świadczeń, najczęściej MOPS lub GOPS, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

Warto złożyć wniosek odpowiednio wcześnie. Jeżeli kompletny wniosek zostanie złożony do 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczenia oraz wypłata należności za październik powinny nastąpić do 31 października. Wnioski złożone we wrześniu są rozpatrywane i wypłacane do 30 listopada, a złożone w październiku – do 31 grudnia. Trzeba również pamiętać, że co do zasady prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym wniosek wpłynął do właściwego organu, nie wcześniej niż od początku danego okresu świadczeniowego. Nie warto więc niepotrzebnie odkładać złożenia wniosku.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Zakres dokumentów zależy od konkretnej sytuacji rodziny. Najczęściej potrzebne będą:

• dane osoby uprawnionej i członków rodziny, w tym numery PESEL,
• tytuł wykonawczy stanowiący podstawę alimentów,
• zaświadczenie organu egzekucyjnego lub odpowiednie oświadczenie o bezskuteczności egzekucji,
• dokumenty dotyczące dochodów, których organ nie może ustalić samodzielnie,
• dokumenty potwierdzające utratę albo uzyskanie dochodu, jeżeli sytuacja dochodowa uległa zmianie,
• w przypadku pełnoletniej osoby uprawnionej – informacja lub oświadczenie dotyczące kontynuowania nauki,
• w szczególnych przypadkach również dokument dotyczący opiekuna prawnego, niepełnosprawności albo statusu cudzoziemca.

Co zrobić, gdy fundusz nie pokrywa całości zasądzonych alimentów?

To jedna z najważniejszych kwestii praktycznych.

Jeżeli sąd zasądził przykładowo 1600 zł alimentów miesięcznie, fundusz może wypłacać maksymalnie 1000 zł. Pozostałe 600 zł nie znika i nie oznacza obniżenia obowiązku alimentacyjnego rodzica. Fundusz nie zmienia wyroku ani wysokości alimentów zasądzonych przez sąd. W takiej sytuacji warto przeanalizować przede wszystkim skuteczność prowadzonej egzekucji i możliwości dotarcia do majątku lub dochodów dłużnika. Wypłacanie świadczeń przez fundusz nie zwalnia dłużnika z odpowiedzialności – kwoty wypłacone przez państwo również podlegają następnie dochodzeniu od dłużnika wraz z odsetkami. Jeżeli natomiast problem polega na tym, że wysokość alimentów ustalona przed laty nie odpowiada już aktualnym potrzebom dziecka i możliwościom zarobkowym rodzica, odrębnym rozwiązaniem może być pozew o podwyższenie alimentów. Są to dwa różne postępowania. Egzekucja służy odzyskaniu alimentów już należnych, natomiast sprawa o podwyższenie alimentów zmierza do zmiany wysokości obowiązku na przyszłość. Samo podwyższenie alimentów nie zwiększy przy tym ustawowego limitu świadczenia z funduszu ponad 1000 zł miesięcznie.

Kancelaria Hilarowicz prowadzi sprawy dotyczące alimentów, ich podwyższenia oraz egzekucji zaległych świadczeń. Jeżeli drugi rodzic uporczywie nie płaci alimentów albo egzekucja prowadzona przez komornika od dłuższego czasu pozostaje nieskuteczna, warto przeanalizować całą sprawę i możliwe dalsze działania prawne.