Case Studies: Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną po faktycznej separacji

Sytuacja klienta

Małżonkowie od dłuższego czasu żyli w faktycznej separacji. Ustało wspólne gospodarowanie pieniędzmi, strony prowadziły odrębne życie, a pomiędzy nimi toczyło się już postępowanie rozwodowe. Mimo to formalnie nadal pozostawały we wspólności majątkowej.

Po rozstaniu jeden z małżonków zaczął samodzielnie dysponować środkami należącymi do majątku wspólnego. Powstało ryzyko, że dalsze utrzymywanie wspólności będzie prowadziło do kolejnych sporów i utrudni późniejszy podział majątku.

Czy można ustanowić rozdzielność wcześniej niż od dnia pozwu?

Tak, ale jest to rozwiązanie wyjątkowe. Art. 52 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozwala sądowi ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż dzień wniesienia pozwu, w szczególności gdy małżonkowie żyli w rozłączeniu. Sama separacja faktyczna nie daje jednak automatycznie takiego skutku.

Trzeba wykazać ważne powody oraz przekonać sąd, że w realiach konkretnej sprawy dalsze istnienie wspólności majątkowej stało się sprzeczne z jej celem albo prowadziło do istotnego zagrożenia interesów jednego z małżonków.

Jak zbudowaliśmy argumentację?

• ustaliliśmy konkretną datę, od której strony faktycznie przestały prowadzić wspólne życie i wspólnie gospodarować;
• odtworzyliśmy chronologię rozstania i decyzji finansowych podejmowanych już po jego nastąpieniu;
• zabezpieczyliśmy dokumenty bankowe oraz inne dowody pokazujące samodzielne dysponowanie majątkiem;
• powiązaliśmy żądanie daty wstecznej z realnym ustaniem współdziałania małżonków w zarządzie majątkiem;
• oddzieliliśmy przesłanki rozdzielności od samego konfliktu małżeńskiego i rozwodu.

Dlaczego sama sprawa rozwodowa nie wystarczy?

Wniesienie pozwu o rozwód nie powoduje automatycznego ustania wspólności majątkowej. Do czasu prawomocnego rozwodu, zawarcia umowy majątkowej albo ustanowienia rozdzielności przez sąd wspólność może nadal istnieć. W praktyce oznacza to, że długi, wypłaty z rachunków, sprzedaż składników majątku czy decyzje podejmowane w czasie długiego procesu rozwodowego mogą mieć znaczenie dla późniejszych rozliczeń.

Wniosek z praktyki

Pozew o rozdzielność majątkową z datą wsteczną powinien być oparty na precyzyjnej chronologii i konkretnych dowodach. Najsilniejsza argumentacja pokazuje nie tylko rozpad relacji osobistej, ale przede wszystkim faktyczne ustanie wspólnego zarządu majątkiem i ryzyko wynikające z dalszego utrzymywania wspólności.

Jeżeli między małżonkami istnieje już trwała separacja faktyczna, a jeden z nich podejmuje jednostronne decyzje finansowe, nie zawsze warto czekać do zakończenia rozwodu. Rozdzielność majątkowa może wymagać odrębnego, szybszego działania. Kancelaria Hilarowicz prowadzi sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej, także z datą wsteczną, oraz sprawy o podział majątku po rozwodzie. Przy ryzyku wyprowadzania środków lub powstawania nowych zobowiązań kluczowa jest szybka analiza dokumentów i dobranie właściwego momentu ustanowienia rozdzielności.